Dette er ei novelle. Alle personar og hendingar er oppdikta. Sjå òg «Ei forsvinning frå ‘likrommet’ på Haraldsplass», publisert 13.februar 2025.

Det er ein iskald og jævleg måndagsmorgon på busstoppet like vest for Damsgårdtunnelen. På andre sida av den meir enn to kilometer lange tunnelen ligg Bergen sentrum fanga i blåfrost, og den makteslause sola har enno ikkje stått opp. På busstoppet står eit kobbel slitne arbeidarar og hutrar medan dei ventar på bussen. Ein av dei er doktor Jonathan Kviige, for tida konstituert overlege og leiar ved Haraldsplass diakonale sjukehus.

Han har bekymra rynker i si 50-årige panne. Magen rumlar stygt, magekjensla er verre enn nokosinne. Dette kan ha tre årsaker som alle er like sannsynlege:

1. D-vitaminforgifting sidan han har ete eit kokt egg til frukost fleire gonger førre veke.
2. Eit subtilt symptom på influensa, sidan det for tida er eit digert utbrot i so godt som heile landet.
3. Det faktum at Asgeir, sonen til Arve og Morfin-Mona, har truga med å saksøkje sjukehuset fordi dei greidde å rote vekk lekamen til hans avdøde far.

Situasjonen er ganske so alvorleg. Eit søksmål vil vere strået som knekkjer ryggen på den haraldsplassiske kamelen. Budsjettet er allereie sprengt til dei grader. Det vil skje nedskjeringar, og då ligg han som konstituert leiar i eit halvårsvikariat særs dårleg an. Han lyt måtte sjå seg rundt etter ny jobb, og i våre dagar er ikkje dette so enkelt. Som ein kvit nordmann som har bikka 50 stiller han heilt bakarst i køa, om han då kjem med i det heile. Han er heldig om han får ei deltidsstilling som sjukeheimslege i kommunen.

Han ser på lystavla. Bussen frå Loddefjord kjem om fem minutt. Han tek den til Byparken, og so tek han Bybanen opp til Haraldsplass. Han har god tid, det lønner seg aldri å vere ute i siste liten. Då blir ein stressa og kan gjere feil. Sopass har han lært etter 30 år i arbeidslivet, eit arbeidsliv som ærleg tala har blitt meir og meir menneskefiendtleg, spesielt etter at norske leiarar byrja å ta til seg den etisk tvilsame stilen til amerikanske leiarar. Han grøssar seg ved tanken på korleis det må vere å vere ungdom i dag. Han las i avisa at unge uføre har auka dramatisk dei siste åra. Ungdommen maktar rett og slett ikkje presset lenger, og med eit arbeidsliv som mildt sagt ikkje møter dei på halvvegen, og ei dyrtid som flår folk til beinet, er det ikkje rart at dei vel nest enklaste utveg.

Den enklaste utvegen er naturlegvis sjølvmord. Den statistikken orkar han ikkje eingong å lese.

Bussen frå Loddefjord kjem om fire minutt. Doktor Kviige krympar seg og slepper frå seg eit lett skjelvent sukk. Han føler ærleg tala for å kaste opp. Kanskje har han influensa, omgangssjuke eller eit av dei andre vintervirusa som lammar halve Noreg kvar vinter. No midt i kaldaste februar er det høgsesong for slike eigenmeldingsslukarar. Kanskje kan han bruke eigenmelding berre denne eine gongen?

So mannar han seg opp. Dette blir for dumt. Nokon må jo leie det søkkande skipet, og om han som kaptein må gå ned med det, so be it. Han har stått i verre stormar før, spesielt då han vart drapstruga av den psykopaten på Haukeland. Han søkte i grunnen berre på vikarstillinga på Haraldsplass for å kome seg vekk frå det giftige arbeidsmiljøet som den eine legen hadde all skuld i. Saka skal heldigvis opp i retten i april, og då vil hovud metaforisk rulle. Leiinga tek garantert ansvar ved å bli sitjande. Ingen grunn til sjølvkritikk, orsakingar eller revurdering av eigne stillingar der i garden. Dagens «leiarar» innrømmer aldri feil, då set dei heller fyr på seg sjølve.

Bussen frå Loddefjord kjem om tre minutt. Magen rumlar stygt og lenge. Faktisk vender fleire av dei andre rundt han på hovuda. Legen læst som om lyden kjem frå ein annan mage enn hans eigen. Han lyt ta ein kjapp tur på do når han kjem opp på Haraldsplass. Det rekk han fint, han er jo tidleg ute. Den dårlege magekjensla blir følgt av ei sår kjensle i halsen. Noko stikk og brenn der nede. Panna og kinna kjennest ganske varme ut, endå det er ni minusgrader ute. Har han feber? Han får måle temperaturen på seg sjølv når han sit trygt på sitt eige kontor (etter ein særs kjapp tur på do!).

Bussen frå Loddefjord kjem om to minutt. Han trippar utolmodig der han står. Går tida sakte berre for å terge han? Han las i ei eller anna filosofibok for mange Herrens år sidan at tid er eit subjektivt fenomen, og langt frå so objektivt som vitskapen vil ha det til. Tida går fort når ein har det kjekt, og sakte når ein står på eit iskaldt busstopp ein måndagsmorgon og pinest. Korleis kjem det til å gå når han i nær framtid må møte i Bergen tingrett og forklare at liket til ein pensjonert bussjåfør har forsvunne i lause lufta? Bergens Tidende og BA kjem til å møte opp, og kanskje til og med TV 2 og NRK òg. Det kjem til å bli skandale og mediestorm.

Sjukeheimslege er nok litt for optimistisk. Treng dei folk nede på legevakta? Magen rumlar, brummar og formeleg syd. Det kjennest ut som naseborene tettar seg. Heile kroppen kjennest kald heilt inn til beinmergen. Mannen kjenner seg kald, uggen og bleik – rett og slett sjuk. Han har den djupaste medkjensle med fangar i arbeidsleirar i Sibir. Vakna nokon sjuk ein morgon der, fekk ein ikkje eigenmelding, Paracet og varm te. Då vart ein teken med ut i luftegarden og skoten, og liket vart brukt i borsj om kvelden.

Bussen frå Loddefjord kjem om eitt minutt. Doktor Kviige er temmeleg sikker på at han kjem til å drite seg ut. Han har allereie drite seg ut i overført tyding, so det er inga overrasking at det kanskje no vil skje bokstavleg. Han held seg til brystet. Det er akkurat som heile hjartet knyt seg, som om halsen snører seg igjen. Panikken hamrar i den stakkars mannen.

Ei eldre dame snur seg mot han med sine varme auge.

«Si meg, går det bra med Dem, min herre?» spør ho på velklingande bergensk. «De e jo askegrå i ansigtet!»

«Nei, huff, det går ikkje bra,» svarer doktor Kviige med ei røyst som knapt nok ber. «Eg har nok ete noko eg ikkje har tolt. Eg må finne eit toalett, kanskje på Bystasjonen.»

«Har De spist for mange egg? Eggene e jo livsfarlige for tiden, siden det e så høyt D-vitaminnivå i dem. En venninde av meg spiste to egg sist torsdag, og hun blev sendt i sykebil!»

«Det er noko som plagar meg der nede, ja.» Han ser på lystavla. Bussen frå Loddefjord skulle ha vore her no. «Eg må berre kome meg på jobb og ta det derifrå.»

«Jobb? E det så lurt i Deres tilstand? De ser jo syk ut!»

«Ingen fare, eg jobbar på sjukehus. Eg er lege.» Eit tappert smil i det forpinte ansiktet.

«Å ja… Jaja, da e det vel greit.» Ho ser mot motorvegen. «Ah, nu kommer omsider bussen!»

Og bussen kjem vitterleg. Den raude doningen rasar bortetter vegen i truleg det dobbelte av fartsgrensa. Bussen skjenar stygt frå eine sida av vegen til den andre, og køyrer i grøfta berre eit steinkast frå busstoppet. Heile bussen rullar rundt i terrenget. Det går eit gisp gjennom flokken av ventande. Den eldre dama slepper frå seg eit forskremt gaul.

Sjokket får alle sluser til å opne seg hjå legen. Diaré med same konsistens som vatn badar innsida av buksa hans. Medan bussen ligg rykande på taket, og skadde passasjerar kavar seg ut blodige og forslegne, vaggar han breibeint opp bakken til området han bur i. Han tek opp mobilen og ringjer sjefen sin.

«God morgon, dette er Jonathan,» seier han. «Eg blir litt forsinka på jobb i dag. Det har skjedd ei bussulykke og vegen kjem til å bli stengt.»

«Heilt i orden,» svarer stemma i andre enden. «Berre kom når du kjem. Det hastar ikkje. Og, forresten… Vi må ta oss ein liten prat. Gje oss ein lyd når du er på Haraldsplass.»

Han får eit forpint uttrykk i ansiktet, før han svarer med eit knapt nok høyrleg «j-ja». Han har sine mistankar om kva denne «vesle praten» skal handle om.

Etter ein rask nedantilvask og eit like raskt bukseskift, køyrer han i sin privatbil til jobb. Han kan like gjerne ta det som ein mann.