At vinter følgjer hausten er ein del av naturens gang. At temperaturen fell og vegane atter ein gong blir glatte er like fullt ein fast regel. Vi skriv berre slutten av november og den spede byrjinga på vintersesongen, men allereie ligg bilar i grøfter frå Hammerfest i nord til Mandal i sør, og frå svenskegrensa i aust til Florø i vest. Fordi den norske gjennomsnittsintelligensen fell som eit blylodd og fordi det i praksis umyndiggjorde folket har lagt hovud og lagnad i hendene på si «verje» Staten, går alle utifrå at ein kan køyre like fort og uvørdent på glatta som på tørre asfalten.

Resultatet er kaos, kollisjonar og ikkje minst beinbrot. Frakturar av ymse slag renn ned dørene rundt om på legevakter, og karane på kirurgisk avdeling treng nok ikkje frykte permittering i næraste framtid.

Ein annan fast regel om vinteren, er visse aktørar som kryp ut av treverket etter å ha lege i dvale sidan hausten: Mister Plogen og hans likesinna. I sommarhalvåret jobbar desse virile gründerane som godt betalte hagemenn for folk som ikkje har kunnskapar nok til å sjølv halde hagane sine; då går mennene under namnet Mister Hagen. So fort lauva gulnar, byrjar dei derimot å førebu seg på vinteren. Då sit dei same folka med bratte tilkomstvegar dei aldri har lært å vintervedlikehalde, innesnødde eller med ein barriere av blanke stålisen mellom prakteigedommen og omverda.

Dei naturlege offera til Mister Plogen er åleinemødrer (eller «karrieremødrer» som dei i praksis er, fordi dei har sparka ut barnefaren for å kunne innkassere dobbel barnetrygd og andre velferdsytingar), og gamle enkjefruer som er eit fall unna å hamne på korttidsavdeling og nært føreståande avliving. Åleinemødrene skjøner ikkje skilnaden mellom ein hagespade og ein snøspade, medan enkjefruene er altfor gamle og skrøpelege til å kunne traktere slike hjelpemiddel (fruene har nok med å kome seg frå senga og inn på badet, i påvente av at heimesjukepleia skal kome og hjelpe dei med morgonstell!). Dermed må Mister Plogen tre til som ein hjelpande vintervedlikehaldsengel. Eller, om du hugsar kva desse mennene tek i betaling for tenestene sine, er nok ikkje engel rette ordet.

Mellom september og november har plogmennene ein «velfortent» ferie. Då reiser dei til eksotiske himmelstrøk, gjerne stader på kloden der sexkjøpslovene ikkje er so nazi som i pripne, gudfryktige Skandinavia. Thailand og Vietnam er favorittreisemåla til Mister Plogen. So fort desse sjølvstendig næringsdrivande har hatt sitt naudsynlege avbrekk frå arbeidet, byrjar dei å slipe plogane og gå gjennom lista si av vintervedlikehaldsutstyr. Vegsalt og sand av beste kvalitet blir gjerne førehandstinga allereie i mai månad, for etterspurnaden er stor og ein plogmann sitt verste mareritt er å gå tom for slikt.

I midten av oktober, om lag samstundes som media byrjar å mase om at folk må skifte til vinterdekk, byrjar Mister Plogen å ta telefonar rundt om til kundane sine. Dei fleste reagerer med resignasjon og underkasting: vinteren er her igjen, og dei kan ingenting anna gjere enn å takke ja til ein sesong til med tenester. Prisen er den same (kanskje litt meir på grunn av inflasjon), og det dei ikkje klarer å betale av eiga lomme, må dei betale av eigne munnar eller underliv. Åleinemødrene gjev han tilgang til «høneheimen», gamlingane på nærare nitti må ta ut gebisset og gape over svolken.

Scenarioet er det same frå Mehamn i nord til Lyngdal i sør. Dama ser ut vindauget at den bratte bakken opp til huset og den altfor store hagen glinsar av is, eller er dekt av eit tjukt lag snø. Klokka byrjar å nærme seg starten på dagens dont. Åleinemora har barn å levere i barnehagen eller sende av garde på skulen, medan enkjefrua må ha framkomeleg veg for heimesjukepleia. Heldigvis troppar Mister Plogen opp med nyslipt plog og salte- og strømaskin festa til pickupen. På berre halvanna minutt er bakken framkomeleg. Medan bilen står parkert med signallysa på taket blinkande, trer karen inn i heimen i all si prakt. «Betalinga» blir utført på staden. Etterpå kan åleinemora hinke lett inn på soverommet og gjere barna klare. Enkjefrua kan pusse tennene vel og lenge, før ho set seg på do og ventar på heimesjukepleia.

Mister Plogen opererer berre på privatvegar. Dei kommunale vegane blir vedlikehaldne av aktørar som ikkje tvingar til seg seksuelle tenester – men der er kvaliteten deretter. Det er med vintervedlikehald som med andre tenester i samfunnet; ein får det ein betaler for. Dei fleste kommunar i Noreg slit derimot meir med økonomien no enn i fjor, som ein direkte konsekvens av at Jonas Gahr Støre har sendt nok eit hundretals milliardar til regimet i Ukraina, slik at Zelensky kan kjøpe seg eit gulltoalett.

Fleire kommunar i utkant-Noreg vurderer no privatisering av kommunale vegar for å spare pengar; og då må grunneigarane i området betale for vedlikehald. Dette viser dei naturlegvis motvilje mot – for dei skjøner alle kva dette vil innebere. Ute i distrikta sit det nok mange åleinemødrer og enkjefruer som allereie synest vinteren er lang og jævleg nok! Det er nesten som ein kan byrje å lure på om Mister Plogen og kollegaer har ein finger med i spelet når det gjeld denne vegprivatiseringa. Ingenting burde overraske oss i våre dagar, der alle mjølar si eiga kake.