Dette er ei novelle. Alle personar og hendingar er oppdikta.

Februar har so langt vist seg frå si mest uforsonlege og ufordragelege side. Sprengkulden har vore like nådelaus som endelaus, og lamma og kvelt all kjærleik og varme. Misforstå meg rett: kongeriket fløymer ikkje akkurat over av kjærleik og varme frå før av. Heller ikkje denne klare, kalde morgonen der sentrum av Vestlandets hovudstad ligg innesperra og eksponert, og der folk kravlar rundt bleike og småsjuke medan dei hostar, nys og frys. Det går rykte om at enkelte har fått trugselbrev på Digipost som varslar om «eksepsjonelle straumprisar» framover, og subtile hint om at solvens og bustad står i fare.

Det har blitt sendt ut varsel om «særs glatte vegar» i området, og folk blir oppmoda om å bruke broddar og rett og slett sjå kor dei går. Midlar til å strø ser ut til å ha forsvunne på mystisk vis, truleg til kokainklovnen og hans nynazistiske oligarkar. Enkelte vil ha det til at strøsanden og vegsaltet blir brukt til å blande ut kokainet til den skjeggete penis-pianisten, men dette vil nok av PST i forakt bli avfeia som «russisk desinformasjon».

Festplassen er ei isglatt, beinfrosen maurtue der det heile tida stoppar bybussar køyrde av sjokoladebrune menn med mikrofon-frisyre. Passasjerane strøymer inn, og dei aller fleste krympar seg då dei kjøper eingongsbillettar. Fleire og fleire kjem til den same oppdaginga, nemleg at bussbillettane no berre varer i 60 minutt, mot tidlegare 90 minutt. Prisen er derimot den same, kanskje litt meir. Dette er eit strålande døme på «krympflasjon», at den same vara kostar det same (eller litt meir), men kjem i mindre volum.

Ei rekkje plakatar rundt om på vindauga bekreftar det alle finn ut på eiga hand: bussbillettane kostar litt meir, og varer litt mindre. Eit par kenguruar står og snakkar med kvarandre om denne nye normalen, og det same gjer to gullfiskar som flyt i ein bolle. Folk må bli merksame på dette faktumet, for det nyttar ikkje å stå der med ein utgått billett når dei gladivrige kontrollørane kjem og bøtelegg kvite nordmenn, gjerne dei som ser litt fattige og pjuske ut. For å dundre det inn i pannebeinet på folk: det er ditt ansvar å ha gyldig billett når du går om bord!

Brått sklir 3-bussen til Vadmyra rett inn i Byparken so det går eit kollektivt gisp (og forpint host) gjennom dei vel tusen menneska i området. Bussen køyrer seg fast i ein hekk med prydbusker, og veltar med éin gong over på taket. Passasjerane og ein himmelfallen mikrofonfrisyre-mann kravlar ut av bussen. Resten av trafikken går som normalt, men det er venta at vegen nok vil bli stengt. Reisande blir oppmoda om å rekne god tid. Og dei som er urolege for at billetten deira vil gå ut medan dei sit om bord: Slapp av, so lenge billetten er gyldig når du går om bord, speler det inga rolle om den går ut medan du sit om bord (det spørst derimot om du klarer å bevise til kontrollørane at billetten var gyldig då du gjekk om bord, men det er ditt problem, vesle, kvite gjeldsslave…).

Den pseudo-majestetiske og estetisk ulekre Puddefjordsbroen står og strekkjer seg i sprengkulden. Trafikken glir over dette knutepunktet mellom sørsida av sentrum og den sydande, penisforma sentrumshalvøya. Ved Gyldenpris på sørsida av brua ligg ein leddbuss på taket, omringa av sirenebilar. Ein mikrofonfrisyre-mann blir intervjua av to hestehale-politidamer, medan passasjerane blir dirigert inn i ein annan buss (som òg blir køyrt av ein mikrofonfrisyre-mann).

I Damsgårdtunnelen som ligg mellom Puddefjordsbroen og vestgåande motorveg mot Loddefjord og Sotra, er det eine feltet stengt. I ei havarilomme ligg nok ein leddbuss på taket. Sirenebilar står der og kontrollerer trafikken. Ein mikrofonfrisyre kan vagt skimtast bak i ein ambulanse.

Løvstakktunnelen er plaga av saktegåande trafikk, for på Fyllingsdalen-sida av tunnelen ligg ein annan leddbuss på taket like ved munninga av tunnelen. Det er venta moderate trafikale utfordringar i området, og reisande blir oppmoda om å vurdere alternative transportmetodar om dei absolutt må ut på glatta i denne jævlege kulden.

Ein av dei som bruker nettopp alternative transportmetodar, er vår mann Karl. Han er på Vestkanten storsenter i Loddefjord. Leigebilen står nede i parkeringsgarasjen, klokka er på slaget ti, og senteret har akkurat opna. Han sit i eit hjørne i eit bakeri som ligg rett ved sida av Coop OBS, butikken som ein lang periode var mest kjent for å huse Coop-Malin. Lokalet er so godt som tomt, og bak disken står ei vakker blondine med store puppar på utstilling. Dei obligatoriske perleøyredobbane og det lekre sølvsmykket glitrar so vakkert og desperat. Sjølv om ho er skamsminka som ei gatejente, tydar alt på at ho ikkje er heilt frisk der ho står. Den lagnaden deler ho med alle i kalde Noreg no midt i virussesongen.

Brått blir den stakkars jenta råka av eit hosteanfall – hosten er særs tung og særs stygg. Det kjennest ut som brystet hennar skal flakne, som om ribbeina skal knekke, som om lungene sjølve skal kome opp. Karl ristar blåsande på hovudet. Jenta burde strengt teke ha vore heime frå jobb, men mykje seier han at det i våre dagar ikkje er eit alternativ. Mange private selskap har i fråvær av IA-avtale valt å kutte i eigenmeldingskvoten slik at den kjem ned på folketrygdnivå. Der ein før hadde åtte eigenmeldingsdagar per tilfelle å boltre seg på, har ein no berre tre. Der ein før hadde 24 dagar i løpet av eit kalenderår, har ein no berre 12. All skulkinga har øydelagt for dei som verkeleg er sjuke, kan det sjå ut som. Det er vel nøyaktig det eliten ønskjer.

Ei tekstmelding tikkar inn på telefonen hans. Han les innhaldet og får rynker i panna. Kjelda hans kjem seg ikkje til Loddefjord fordi det har skjedd eit bussuhell. Vegen er stengt på ubestemt tid. Karl svarer tilbake at det er greitt. Det får vente til det blir skapleg føre. Vegane er reine skøyteisen for tida.

Ei tekstmelding til tikkar inn på telefonen hans. Han les innhaldet og blir letta. Bilen hans er reparert og klar til henting i Førde. Han skriv at han kan kome og hente den på torsdag. Då er det tilfeldigvis varsla om vêrskifte, slik at den klare kulden no blir erstatta av vind og regn. Han køyrer heller tur-retur Bergen-Førde i styrtregn og liten storm enn å kave seg opp dit på spegelglatte vegar og lammande kulde.

Han registrerer i same stund at han har fått ei e-postmelding frå Digipost. Han har fått brev frå Politiet. Han loggar seg inn via ID-porten og les det han hadde rekna med: Saka om skade på bilen er henlagt på grunn av manglande ressursar til å etterforske saka – dei er i det minste ærlege. Det speler inga rolle, for den saka har han ordna opp i sjølv. Han vidaresender derimot brevet om henlegging til forsikringsselskapet sitt. Då slepp han unna med eigendel på vel sju tusen, i staden for å måtte betale nesten åtti tusen av eiga lomme.

Skal tru kor mykje det kostar å skifte eit heilt sentrallåssystem fordi nokon har spruta det full i superlim…? Han får formeleg horn i panna der han sit. Han drikk opp resten av den anstendige kaffien og kastar eit nytt blikk bort på den hostande, synleg sjuke puppedama. Ho burde prøve ingefær og varm te.

Snart forlèt Karl det sjukdomsherja kjøpesenteret og trakterer leigebilen med kirurgisk stødigheit langs den latterleg glatte vegen. Ein buss ligg på taket like ved avkøyrsla til austgåande motorveg. Bussen blir i hans auge berre nok eit symbol på sjølve stoda i det tidlegare demokratiet Noreg. Alt er snudd på hovudet, og ingenting fungerer. Velkommen til den nye verdsordenen!

(Er det forresten nokon som lurer på kvifor bussbillettane i Bergen har blitt gjenstand for «krympflasjon»? Skyss må jo dekkje inn alle utgiftene dei har til bussreparasjonar på eit vis!)